أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)

623

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")

بازگشت حجاز زير سلطهء عثمانىها ، توانسته بود دربار عثمانى را به عزل شريف محمد و نصب خود راضى كند . در جريان اقامت فرزندان شريف محمد در استانبول ، شريف على بن محمد بن عبدالمعين ، صاحب فرزندى شد كه او را حسين ناميدند . اين همان كسى است كه بعدها پادشاه حجاز و سردمدار نهضت عربى شد كه شرحش خواهد آمد . « 1 » امارت عبدالمطلب بن غالب براى بار دوم عبدالمطلب در ذى قعدهء سال 1267 به مكه رسيد و به محض ورود به خانه‌اش در قراره ، ادارهء شهر را بر عهده گرفت . « 2 » با آغاز سال 1268 عازم تنبيه برخى از شورشيان قبيلهء حرب شد كه از وى اطاعت كرده ، او را براى ساختن برخى از قلعه‌ها و استحكامات در مناطقشان آزاد گذاشتند كه از آن جمله چهار قلعه به نام‌هاى بدر ، حمراء ، خى و بئر عباس ساخته شد . وى سپاهيانى را هم براى تأمين امنيت منطقه در آن قلعه‌ها مستقر كرد . « 3 » چيزى نگذشت كه ميان آقه پاشا و عبدالمطلب شكراب شد و عبدالمطلب توانست خطاهاى آقه پاشا را ثابت كرده ، آنها را به دربار عثمانى بفرستد و فرمان عزل او و توليت احمد عزّت پاشا امير الحاج شامى را كه از رفقاى شريف عبدالمطلب بود به دست آورد . اين واقعه در اواخر سال 1269 اتفاق افتاد . احمد عزّت نخستين كسى است كه خانه‌اى در زاهر در كنار شهداى فخ ساخت و براى آن باغى درست كرد . اما باز مدتى بعد ميان عبدالمطلب و احمد عزّت اختلاف شد كه مجدداً فرمان عزل احمد عزت از آستانه رسيد و در رجب سال 1270 كامل پاشا به جاى وى منصوب شد . « 4 » دحلان مىگويد : « 5 » مهم‌ترين عامل اختلاف ميان عبدالمطلب و واليان ترك آن بود

--> ( 1 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 2 ) . تذييل شفاء الغرام ، ص 313 . ( 3 ) . تاج تواريخ البشر ، خطى . ( 4 ) . خلاصة الكلام ، ص 316 . ( 5 ) . خلاصة الكلام ، ص 317 .